Chương trình "Giữ lửa khen con" PDF. In Email
  

Thưa quý vị và các bạn!

Khi con làm sai việc gì, cha mẹ có thể mắng hay phạt. Khi con làm tốt thì cha mẹ khen ngợi một cách thái quá. Theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, cả hai cách dạy trẻ này đều sai lầm. Với con trẻ, việc cha mẹ biết khích lệ, khen ngợi chúng đúng lúc, đúng chỗ sẽ có giá trị quan trọng trong việc hình thành sự tự tin, thúc đẩy những hành vi tốt của trẻ. Nhưng nếu không biết cách thì không những không mang lại những kết quả tích cực mà còn có tác dụng ngược lại, làm trẻ mặc cảm, tự ti hay là quá tự tao, tự đại, ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển trong tương lai của trẻ sau này. Vậy khen, chê như thế nào mới là hợp lý? Mời quý vị và các bạn cùng tham khảo trong chương trình Giữ lửa yêu thương hôm nay.

Bây giờ, xin BTV Mai Hương tiếp tục chương trình

 

BTV Mai Hương: Thưa quý vị, thưa các bạn, trong phòng thu của chúng tôi bây giờ có sự tham gia của chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy - Văn phòng Vala, Hội khoa học tâm lý - giáo dục Việt Nam. Bà sẽ chia sẻ với chúng ta những phương pháp làm thế nào để có cách khen, chê và khích lệ trẻ hợp lý. Trước hết, xin cảm ơn bà Nguyễn Lâm Thúy đã tham gia chương trình cùng chúng tôi hôm nay.

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Xin chào chị Mai Hương, xin kính chào quý thính giả

 

BTV Mai Hương: Thưa bà Nguyễn Lâm Thúy, xin bà cho biết vì sao trong quá trình giáo dục một người con, cha mẹ nên chú ý đến việc nói những lời khen ngợi hay là khích lệ chúng?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Bộ phận thính giác và bộ phận cảm xúc nằm liền nhau trong cấu tạo não bộ, vì vậy ngôn ngữ lời nói thường gây tác động nhanh, mạnh đến tư tưởng, tình cảm của người nghe. Những lời nói khích lệ, khen ngợi luôn làm cho người nghe phấn khởi, tự tin. Ông bà ta thường nói: Lời nói không mất tiền mua, nói năng hòa nhã cho vừa lòng nhau; hoặc một lời nói một đọi máu…để nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dùng từ ngữ trong giao tiếp. Chính vì vậy, cha mẹ cần thận trọng trong lời nói của mình với con em. Thậm chí còn cần xây dựng nguyên tắc khen, chê để đảm bảo cung cấp cho con em nguồn năng lượng tích cực trong học tập và rèn luyện các kiến thức, kỹ năng sống.

 

BTV Mai Hương: Vâng, như bà vừa nói, sự khích lệ có ý nghĩa quan trọng trong việc kích thích những hành vi của trẻ sau này. Tuy nhiên, các cụ vẫn có câu: “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” thì rõ ràng chê bai cũng là đúng chứ, chê bai để con có thể tiến bộ hơn trong cuộc sống?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Khi con em còn nhỏ, ở độ tuổi từ 0 - 8, sự nghiêm khắc của cha mẹ, thầy cô sẽ giúp con em sớm hình thành nền nếp sinh hoạt, nền nếp học tập tốt.

Tuy nhiên, với kết quả nghiên cứu của các nhà tâm lý học, sự giáo dục nghiêm khắc đến mức độ nào, thì phải tùy đặc trưng tính cách của từng cháu. Bởi mỗi loại tính cách khác nhau sẽ phù hợp với phương pháp giáo dục khác nhau. Có vậy chúng ta mới hạn chế được bệnh tự kỷ, một chứng bệnh nan y mà số cháu mắc bệnh đang ngày càng gia tăng…

 

BTV Mai Hương: Có ý kiến cho rằng: Khi trẻ không đạt được kết quả như mong muốn của cha mẹ thì trước hết cha mẹ vẫn cứ khen, sau đó mới chỉ ra điểm sai của trẻ, và tiếp tục khích lệ trẻ cố gắng hơn trong lần tiếp theo. Vậy bà có ý kiến gì điều này?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Đây là phương pháp đúng. Tuy nhiên khi khen cha mẹ, thầy cô tránh khen chung chung khiến trẻ ngộ nhận. Nên khen cụ thể những việc trẻ đã làm tốt.

Hôm nay con chào ông bà rất to, con rất đáng yêu. Nhưng mẹ sẽ vui hơn nếu con nhìn vào ông bà khi chào hỏi….Chào ai đều phải nhìn vào mắt họ. Lần sau con cố gắng nhé.

 

BTV Mai Hương: Thường xuyên có sự khích lệ và khen ngợi nhưng cha mẹ có nên nghiêm khắc hay không và thể hiện sự nghiêm khắc đó như thế nào, thưa bà?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Nghiêm túc hay nghiêm khắc? Cha mẹ nên nghiêm túc chứ không nên nghiêm khắc vì nghiêm khắc là  không dễ dàng tha thứ hoặc bỏ qua một sai sót nào của con em. Nghiêm khắc, nghĩa là có thể sử dụng hình thức mắng chửi, đánh đập…

     Nghiêm túc là khi hướng dẫn, chỉ bảo: Cha mẹ, thầy cô cần gọi con em ra một chỗ, mời ngồi tử tế và nói chuyện rành mạch với thái độ không cười, đùa... Cha mẹ không nên vừa nấu ăn hay vừa xem ti vi vừa nhắc nhở hoặc mắng mỏ…

     Đối với những cháu có nhiều hoa tay, ý thức bản thân cao hoặc giầu tình cảm thì sự trao đổi nghiêm túc của cha mẹ có tác dụng giáo dục cao hơn là sự nghiêm khắc, quát tháo, chửi bới hay đánh đập.

 

BTV Mai Hương: Thưa quý vị và các bạn, cha mẹ thường làm gì khi con mắc lỗi và phản ứng của trẻ ra sao, mời quý vị và các bạn, mời bà Nguyễn Lâm Thúy cùng nghe ý kiến của những người trong cuộc (phóng sự).

Thưa bà Nguyễn Lâm Thúy, sau khi nghe chia sẻ của các em học sinh khi bị cha mẹ mắng, những câu chuyện dạy con trong các gia đình ở nước ta hiện nay, bà có điều gì muốn chia sẻ?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Thưa các bậc phụ huynh, thưa các thầy cô giáo. Con em chúng ta cũng giống chúng ta, luôn muốn mình học giỏi, làm giỏi để được cha mẹ, thầy cô yêu thương, được bạn bè mến phục.

   Tuy nhiên, do năng lực, điều kiện hoàn cảnh và tính cách của mỗi trẻ một khác nên các cháu chưa làm ngay được những điều các bâc phụ huynh và thầy cô mong đợi.

   Xin hãy cảm thông và thấu hiểu cho cá`c con. Có những cháu học bằng thị giác, thính giác, chỉ cần được chỉ bảo tận tình chu đáo là làm được những việc cha mẹ thầy cô mong đợi, nhưng có những cháu lại học qua trải nghiệm – nghĩa là phải vấp váp mới trưởng thành…

   Cháu nào học theo hình thức nào phần lớn liên quan tới đặc điểm bẩm sinh và di truyền, có nghĩa là liên quan tới gene của bố mẹ, ông bà để lại cho các cháu.Lắng nghe, tạo môi trường, điều kiện học tập cho con sẽ giúp con ngày một tốt hơn.

 

BTV Mai Hương: Vâng, tôi xin chia sẻ một câu chuyện của một học sinh lớp 9: Em kể, từ nhỏ, cha mẹ đã luôn kỳ vọng em phải đạt học sinh giỏi, xuất sắc… Vì vậy, môn học nào em đạt điểm cao thì cha mẹ rất vui mừng, không ngừng khích lệ. Nhưng có hôm một bài toán của em chỉ đạt điểm 6, khi mẹ biết được đã mắng em không tiếc lời. Thương mẹ, em cố gắng học hơn. Tuy nhiên, em vẫn không tránh được điểm thấp khi gặp bài toán khó. Từ đó, khi về nhà, thay vì nói thật với mẹ là làm bài không được, em nói dối là được điểm 9, điểm 10.

Thưa bà Nguyễn Lâm Thúy, việc em học sinh học lớp 9 kia nói dối cha mẹ khi bị điểm thấp, phải chăng đó cũng là hậu quả của việc cha mẹ không biết cách khích lệ con?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Trẻ nói dối là hậu quả của việc cha mẹ không hiểu khách quan, toàn diện về đặc điểm học tập, tính cách, năng lực… của con. Nên đã luôn áp đặt mong muốn, kỳ vọng của mình lên con trẻ một cách vô lý và luôn ứng xử với con em không công bằng.

 

BTV Mai Hương: Từ đó, chúng ta thấy rằng, đôi khi những câu nói tưởng như đơn giản của cha mẹ có thể dẫn đến những suy nghĩ tích cực hay tiêu cực, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc đời sau này của trẻ phải không, thưa bà?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Vâng. Chính xác như vậy.

 

BTV Mai Hương: Từ đầu chương trình tới giờ, chúng ta nói nhiều đến từ khen và sự khích lệ, vậy xin hỏi bà Nguyễn Lâm Thúy, khích lệ có khác so với khen hay không?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Khích lệ và khen ngợi với thái độ chân thành, đều làm cho người được khích lệ, khen ngợi vui vẻ, phấn chấn vì cảm nhận được yêu thương, được ủng hộ.Tuy nhiên chúng cũng có đôi chút khác biệt.

    Khích lệ là dùng lời nói tác động đến tinh thần người khác làm cho họ phấn chấn và có sức mạnh.

    Khen ngợi nói lên sự đánh giá tốt, sự thừa nhận, sự vừa lòng

 

BTV Mai Hương: Có nhiều người hỏi: tôi khen con tôi nhiều lắm, những lời khen ví dụ như cháu bé mà có thể đánh được bạn lớn hơn, tôi thậm chí nhiều khi hạ thấp những đứa trẻ khác xuống để khen con mình nhưng vì sao đến giờ cháu vẫn chưa đạt được điều như mình mong muốn. Thưa bà Nguyễn Lâm Thúy, bà lý giải như thế nào về điều này?

Chuyên gia Nguyễn Lâm Thúy: Khích lệ, khen thưởng sẽ cho trẻ cảm giác an toàn, cảm giác thành công. Đó là năng lượng của sự thành công cho mỗi người. Câu chuyện về con đường để trở thành Tổng thống Mỹ của Bin Clintơn là minh chứng hùng hồn về việc sử dụng khéo léo sự khích lệ của người mẹ đáng kính của ông.

   Mẹ của Bin làm nghề thu gom phế liệu. Vào những dịp sinh nhật của mình Bin thường được mẹ tặng bưu ảnh có hình tòa nhà Trắng của Mỹ. Lúc đó chính Bin cũng không hiểu vì sao mẹ lại tặng mình moùn quà đó nhiều lần. Khi Bin lớn hơn một chút bà đã giải thích cho con trai mình biết: “ Vì mẹ muốn con trai mẹ được ngồi trong tòa nhà đó, và mẹ biết con làm được con trai ạ”. Đó chính là sức mạnh to lớn mà lời khích lệ mang tới để nước Mỹ từng có một Tổng thống mang tên Bin Clintơn.

   Khen chung chung, khen bừa bãi sẽ tạo nên sự ngộ nhận của con trẻ về bản thân, về quy luật sống… Điều này là phản giáo dục.

   Các bậc phụ huynh cần hiểu rõ đặc trưng tính cách của con em mình để lựa chọn phương pháp khích lệ hay khen thưởng phù hợp.

VD:

1-  Đối với những cháu nhiều hoa tay:Muốn cháu hứng khởi thì treo thưởng và nói khích, nói kháy.

2-  Đối với những cháu ít hoặc không có hoa tay thì khen trước tập thể và khen thường xuyên là rất quan trọng.

 

Vâng, rõ ràng khen, khích lệ như thế nào là hợp lý, điều đó đòi hỏi các bậc cha mẹ cũng phải hết sức khéo léo. Một lần nữa xin cảm ơn bà Nguyễn Lâm Thúy đã tham gia chương trình cùng chúng tôi hôm nay.

 

Thưa quý vị và các bạn!

Không phải chỉ trẻ thích được khen ngợi, mà cả chúng ta cũng đều mong muốn nhận được lời khen khi hoàn thành tốt công việc được giao. Đối với trẻ, việc thường xuyên khích lệ và khen ngợi là cách giúp cha mẹ có thể nhìn thấy sự nỗ lực của con cái. Vì vậy, ngay từ bây giờ, không có lý do gì mà cha mẹ lại không khích lệ con mình.

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Video Clip mới


LỊCH LÀM VIỆC CỦA VP VALA

THỜI GIAN

GIỜ LÀM VIỆC

SÁNG

CHIỀU

Thứ 2

Nghỉ

Thứ 3 -> 6

8h30 - 12h

1h30 - 6h

Thứ 7

Nghỉ

1h30 - 6h

Chủ Nhật

8h30 - 12h

Nghỉ 

Thăm dò ý kiến

Nếu được lựa chọn, bạn sẽ :
 
Số lượt truy cập
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
(Kể từ ngày 28/11/2010)
HỘI KHOA HỌC TÂM LÝ - GIÁO DỤC VIỆT NAM
VP tham vấn Gia đình và Trẻ em VALA

Cơ sở 1: Số 8 - Ngõ 255 - Đường Cầu Giấy - Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Cơ sở 2: Số 1C - ngõ 31 - phố Dịch Vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội   
ĐT Liên hệ: 04.37480901 - 04.37480902 - 0903.235.226
Website : http://www.tuvanvala.com *  E-mail: thamvanvala@gmail.com
tuvanvala tuvanvala tuvanvala tuvanvala tuvanvala tuvanvala